Công cụ mạng (Network Tools)#
Vì sao cần?
Sự cố mạng thường mơ hồ: “mạng chậm”, “chập chờn”. Không có số liệu thì chỉ đoán mò và mất thời gian.
Chức năng này làm gì?
Cung cấp bộ công cụ đo và chẩn đoán: kiểm tra cổng mạng một nút bấm, quét thiết bị, dò LLDP/CDP, MTU, DNS, chứng chỉ, TFTP…
Danh sách công cụ mạng
Kiểm tra toàn diện cổng mạng#
Dùng khi: cắm dây vào một ổ mạng/cổng switch và muốn biết cổng đó có tốt không, có cấp IP không, có ra Internet không, nhanh bao nhiêu — chỉ bằng một nút bấm.
Từng bước:
- Cắm dây mạng từ Console System vào cổng cần kiểm tra.
- Menu trái: Network Tools → Kiểm tra cổng mạng.
- Chọn cổng eth0 (dây) (số 1), bấm Kiểm tra toàn diện (số 2). Đợi 20–60 giây.
Đọc kết quả#
Kết quả thật: cổng 1000 Mb/s Full Duplex, 0 lỗi, nhận được IP từ DHCP, ra Internet được, tốc độ tải 187 Mbps
| Phần | Bình thường | Có vấn đề khi |
|---|---|---|
| Tốc độ thương lượng | 1000Mb/s (hoặc 100Mb/s với thiết bị cũ) | Thấp hơn khả năng của cả hai bên → dây kém hoặc cấu hình ép tốc độ |
| Duplex | Full | Half → gần như chắc chắn cấu hình sai hai đầu, mạng sẽ rất chậm |
| Thống kê lỗi | Tất cả 0, dòng xanh Không có lỗi nào | CRC/RX errors tăng → dây hỏng, đầu bấm lỏng, nhiễu |
| DHCP | Nhận được 1 OFFER kèm IP, gateway, DNS | Không có OFFER → cổng không có DHCP / sai VLAN / bị chặn |
| Internet | Ping và mở web đều ✔ | Ping được nhưng web lỗi → DNS hoặc tường lửa chặn |
| Băng thông | Số Mbps đo thật qua Cloudflare | Quá thấp so với gói cước → đường truyền có vấn đề |
Xong, công cụ tự trả lại cổng như cũ — không ảnh hưởng gì mạng.
Half Duplex
Kết quả Half Duplex gần như chắc chắn là cấu hình sai hai đầu (duplex mismatch) — nguyên nhân kinh điển làm mạng chậm.
LLDP/CDP — đang cắm vào switch nào, cổng nào?#
Switch/router có bật LLDP hoặc CDP sẽ “tự giới thiệu”. Mở Network Tools → LLDP/CDP Discovery, đợi 30–60 giây rồi bấm Quét lại.
Kết quả thật: một switch TP-Link qua dây eth0 và router ASUS RT-AX55 qua WiFi — kèm cổng, năng lực (Bridge, Router), hệ điều hành
Có Địa chỉ quản lý thì bấm Mở web để vào thẳng trang quản trị thiết bị.
Sơ đồ mạng 1 đoạn#
Network Tools → Sơ đồ mạng, chọn cổng, bấm Vẽ sơ đồ. Công cụ ghép kết quả quét ARP và LLDP thành sơ đồ: máy → switch → các thiết bị, kèm bảng chi tiết IP, MAC, hãng.
Kết quả thật: 19 thiết bị trên cùng đoạn mạng, nhận diện hãng qua MAC (Fortinet, TP-Link, Dell, Intel, VMware…)
Ping, MTU, DNS, chứng chỉ TLS#
| Công cụ | Nhập gì | Ảnh kết quả thật |
|---|---|---|
| Ping / Traceroute | 8.8.8.8 hoặc tên miền |
 |
| MTU Discovery | 8.8.8.8 |
 |
| Kiểm tra DNS | google.com |
 |
| Kiểm tra chứng chỉ TLS | google.com, cổng 443 |
 |
- MTU thấp hơn 1500 → đường truyền đi qua PPPoE/VPN; một số web/VPN có thể lỗi lạ.
- DNS: nếu các máy chủ DNS trả về kết quả khác hẳn nhau → DNS có thể bị chặn/chèn.
- TLS: xem chứng chỉ còn hạn không, có đáng tin không — hữu ích khi thiết bị quản trị báo lỗi chứng chỉ.
Các công cụ khác#
| Công cụ | Dùng để |
|---|---|
| ARP Scan | Liệt kê thiết bị trong mạng, nhận diện hãng qua MAC. |
| Ping / Traceroute | Kiểm tra đường đi và độ trễ. |
| PCAP Capture | Bắt gói tin để phân tích bằng Wireshark. |
| LLDP/CDP Discovery | Biết đang cắm vào switch nào, cổng nào, VLAN nào. |
| STP/LACP/VLAN Scan | Phát hiện STP, LACP, VLAN trên cổng. |
| MTU Discovery | Tìm MTU thật của đường truyền, phát hiện PPPoE/VPN làm giảm MTU. |
| Kiểm tra DNS | Đối chiếu nhiều máy chủ DNS, phát hiện DNS bị chặn hoặc chèn. |
| Kiểm tra chứng chỉ TLS | Xem hạn và độ tin cậy chứng chỉ HTTPS của thiết bị quản trị. |
| Sơ đồ mạng 1 đoạn | Vẽ máy → switch → các thiết bị trong cùng đoạn mạng. |
| Máy chủ TFTP | Sao lưu / nạp cấu hình và firmware switch, router. Chỉ bật khi cần. |
| Sao lưu qua cáp console | Lấy cấu hình thiết bị qua cổng console. |
| Netmiko Config | Đẩy cấu hình qua SSH lên thiết bị mạng. |
| 802.1X Testing | Thử xác thực 802.1X trên cổng. |
| IF/THEN Automation | Tạo quy tắc tự động “nếu… thì…”. |
Không tự bật dịch vụ nguy hiểm
Các dịch vụ có thể ảnh hưởng mạng (DHCP, TFTP, PXE, Samba, phát WiFi) không bao giờ tự bật khi khởi động — chỉ bật khi bạn bấm, và có cảnh báo rõ ràng.